Những điều cần biết về cuộc xung đột Biển Đông

By William Johnson 09 tháng 6 năm 2015

(Theo Reuters)

An aerial photo taken though a glass window of a Philippine military plane shows the alleged on-going land reclamation by China on mischief reef in the Spratly Islands

Không ảnh chụp từ cửa sổ một máy bay quân sự Philippines cho thấy sự bồi đất của Trung Quốc trên các bãi đá ngầm ở quần đảo Trường Sa Biển Đông, phía tây Palawan, Philippines, ngày 11 tháng 5, năm 2015. REUTERS / Ritchie B. Tongo / Pool

  1. Biển Đông (biển Nam Hải) là của ai?

Yêu sách của Trung Quốc đối với Biển Đông là dựa vào lịch sử, dựa ;vào những ghi nhận từ các triều đại Xia và Han. Trung Quốc mô tả những yêu sách của mình trên Biển Đông qua đường chín đoạn (được gọi là đường lưỡi bò), mà Tưởng Giới Thạch (Chiang Kai Shek)đã vẽ ra vào năm 1947. Trong thời kỳ của nước cộng hòa Trung Quốc (Trung Hoa Quốc Gia), Trung Quốc đã khảo sát, lập bản đồ và đặt tên cho 291 hòn đảo và rạng san hô trong khu vực.

Hoa Kỳ thì cho rằng Biển Đông là vùng biển quốc tế, và chủ quyền trong khu vực cần được xác định bởi Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển (UNCLOS). Theo UNCLOS, một nước không thể tuyên bố chủ quyền đối với bất kỳ khối lượng đất bị ngập nước khi thủy triều lên, hoặc bị ngập nước trước đây nhưng được nâng cao trên mức thủy triều bằng cách xây đắp nhân tạo.

In pictures: Disputes in the South China Sea

Members of Bayan Muna (Country First) Party List group display placards during a picket rally over territorial dispute with China in South China Sea, outside the Chinese Consulate in Makati

Các thành viên của Philippine Bayan Muna (Country First) Đảng Danh sách hiển thị nhóm băng-rôn trong một cuộc biểu tình đình công trên tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc ở Biển Đông, bên ngoài Lãnh sự quán Trung Quốc ở Makati, Manila ngày 17 tháng 4, 2015. REUTERS / Erik De Castro

  1. Tại sao Trung Quốc muốn kiểm soát Biển Đông?

Nếu kiểm soát được Biển Đông Trung Quốc sẽ thống trị tuyến đường thương mại chính mà hầu hết lượng dầu nhập khẩu của TC sẽ đi ngang qua. Nó cũng sẽ cho phép Trung Quốc ngăn cản hoặc hoặc đe dọa làm gián đoạn sự vận chuyển hàng hóa thương mại cho các nước Đông Á và Đông Nam Á - cũng như ngăn cấm các lực lượng quân sự nước ngoài, đặc biệt là của Hoa Kỳ xâm nhập vào vùng này.

Đáy của Biển Đông có thể chứa trữ lượng lớn dầu mỏ và khí đốt tự nhiên. Giữ chủ quyền trên Biển Đông có thể cung cấp cho Trung Quốc mức độ an toàn và độc lập về năng lượng vượt xa những gì mà họ đang sở hữu.

Taiwan Coast Guard patrol ships and helicopters from National Airborne Service Corps are seen during a drill held about 4 nautical miles out of the port of Kaohsiung, southern Taiwan

Tàu tuần tra Cảnh sát biển Đài Loan và máy bay trực thăng từ National Airborne Corps Dịch vụ của nó được nhìn thấy trong một cuộc diễn tập được tổ chức khoảng 4 hải lý ra khỏi cảng Cao Hùng, miền nam Đài Loan, tháng 6, năm 2015. REUTERS / Pichi Chuang

  1. Ai đã xây cất và xây những gì?

Việc xây dựng đảo ở biển Nam Trung Hoa, và xây cất trên các hòn đảo hiện có, đã diễn ra trong nhiều thập kỷ qua chủ yếu là từ Việt Nam (với 21 đảo) và Philippines với tám hòn đảo. Việt Nam, Đài Loan và Philippines đã có lực lượng quân sự trên một số hòn đảo của họ, nhưng Việt Nam vì tôn trọng quy định của UNCLOS, đã không đưa quân đội vào những nơi mà họ coi là "đảo nổi" (bao gồm các bãi cát ngập nước, rạng san hô và các khối đất khác).

Trung Quốc đã đến sau và chơi trò “xây cất đảo”, nhưng với một quy mô rộng lớn chưa từng thấy trong khu vực. Trong 18 tháng qua, Trung Quốc được cho là đã xây đắp nhiều đảo mới với diện tích lớn gấp bội so với bề mặt các đảo của tất cả các quốc gia khác đã xây trong suốt lịch sử. Không giống như các nước khác, Trung Quốc trong một thời gian ngắn đã thiết lập trang thiết bị quân sự trên một trong những hòn đảo nhân tạo của họ, các viên chức của họ còn nói rằng chính phủ của họ có kế hoạch làm thêm các công việc xây dựng đó. Quan trọng hơn cả, chỉ có Trung Quốc mới có đủ tàu bè quân sự hiện đại để bảo vệ những yêu sách của mình.

In pictures: Construction in the South China Sea

Still image from a United States Navy video purportedly shows Chinese dredging vessels in the waters around Fiery Cross Reef in the disputed Spratly Islands

the United States Navy, May 21, 2015. REUTERS/U.S. Navy/Handout via Reuters

Xây dựng ở Biển Đông: Tàu nạo vét Trung Quốc được thấy trong các vùng nước xung quanh Fiery Cross Reef trong quần đảo Trường Sa đang tranh chấp trên Biển Đông từ video được thực hiện bởi một máy bay do thám P-8A Poseidon và cung cấp bởi Hải quân Hoa Kỳ, ngày 21 tháng năm năm 2015 . REUTERS / US Hải quân / Handout qua Reuters

  1. Phản ứng của Hoa Kỳ trong vụ tranh chấp như thế nào?

Hoa Kỳ hầu như không có phản ứng nào về những xây cất trước đó của các nước Đông Nam Á ở Biển Đông, nhưng họ đã quyết liệt phản đối những nỗ lực của Trung Quốc. Hải quân Mỹ đã thường xuyên di chuyển trong khu vực này kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai và theo Bộ trưởng Quốc phòng Ash Carter thì Hoa Kỳ có ý định vẫn tiếp tục làm như vậy.

 

Hoa Kỳ sẽ xử dụng máy bay và tàu hải quân để bảo đảm sự tự do hàng hải trong khu vực, được chứng minh bằng sự hiện diện gần đây của chiến hạm USS Fort Worth và các chuyến bay trinh sát Hải quân Mỹ P-8 Poseidon qua vùng Trung Quốc đang xây cất Fiery Reef.

Ngoài sự di chuyển tự do, Hoa Kỳ còn tập trung củng cố các đồng minh trong khu vực bằng cách sẽ giúp tăng cường khả năng thu thập thông tin tình báo và giám sát của các quốc gia đồng minh và cung cấp cho họ các thiết bị quân sự cập nhật để chống lại lợi thế kỹ thuật của Trung Quốc cả về số lượng và chất lượng. (Nước Philippines, quốc gia nhận viện trợ quân sự và huấn luyện của Mỹ kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai, đang còn thiếu các thiết bị quân sự, họ chỉ có hai tàu Duyên Hải rất cũ kỹ của Hoa Kỳ để đối phó với sự xâm lấn của Trung Quốc.)

Nhật Bản đã phối hợp chặt chẽ với Hoa Kỳ cung cấp các thiết bị quân sự cho Philippines và Việt Nam.

Members of Philippine marines are transported on rubber boat from patrol ship after conducting mission on disputed Second Thomas Shoal as they make way to naval forces camp in Palawan

Các thành viên của thủy quân lục chiến Philippines được vận chuyển trên một chiếc thuyền cao su từ một tàu tuần tra sau khi tiến hành một nhiệm vụ trên các tranh chấp Second Thomas Shoal, một phần của quần đảo Trường Sa ở Biển Đông, trên đường đi đến một trại ở tỉnh Palawan, phía tây nam Philippines, 31 tháng 3, năm 2014. REUTERS / Erik De Castro

  1. Thế giới mong đợi gì kế tiếp?

Cuộc tranh chấp giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc có thể leo thang tới mức độ nào. Viên chỉ huy Hạm Đội Thái Bình Dương của Hoa Kỳ đang chuẩn bị lập kế hoạch di chuyển tàu và bay trong vòng 12 hải lý khu vực mà Trung Quốc tuyên bố là có chủ quyền lãnh thổ. Tàu USS Fort Worth và một máy bay do thám P-8 đã hoạt động gần đó, và Trung Quốc đã phản đối nhưng nó đã không có hành động thù địch.

Tuy nhiên, Trung Quốc tuyên bố rằng họ sẽ bảo vệ những gì mà họ cho là thuộc biên giới lãnh thổ của họ. Nếu Trung Quốc nhắm mắt (làm ngơ), Đảng Cộng sản TQ có thể bị mất mặt và tạo vấn đề ở trong nước. Nếu Hoa Kỳ nhượng bộ, Hoa Kỳ có nguy cơ tạo ấn tượng xấu đối với các đối tác của mình và đồng minh, rằng Hoa Kỳ đã thiếu sự giải quyết chính sách như ở Trung Đông, Iraq và Ukraine.

Nguy cơ rất cao cho cả hai bên nếu có sự rùi ro tính toán sai lầm. Hoa Kỳ giữ một vai trò (bảo vệ) đối với các đồng minh lớn trong khu vực, với hy vọng rằng sức mạnh hỗn hợp của Mỹ, Nhật Bản và của Úc sẽ khiến Trung Quốc phải dừng bước.

Theo: Reuters

http://blogs.reuters.com/great-debate/2015/06/09/everything-you-need-to-know-about-the-south-china-sea-conflict-in-under-five-minutes/

U.S. Secretary of State Kerry speaks with Chinese Premier Li at the Zhongnanhai Leadership Compound in Beijing

Ngoại trưởng John Kerry nói chuyện với Thủ Tướng Li Keqiang tại sảnh đường Zhongnahai ở Bắc Kinh, ngày May 16, 2015. Reuters